Fundacja EDF Polska Fizjo-Sport Centrum Kształcenia Inżynierów PZKOL

Organizatorzy


 


Sponsorzy

Tour de Rybnik


  Mad Mobil Autoryzowany Dealer Nissan i Suzuki artGroup RTCom Leśna Perła Prinz FeniksGT House of Beauty Cukiernia u Janusza Dental Bridge Hedam

Patroni Medialni


  Na szosie



Aktualności

Historia kolarstwa w Rybniku

Dodano: 24 lipca 2011

Kolarstwo w Rybniku funkcjonuje nie od dziś. Jakie są korzenie rybnickiego kolarstwa? O tym piszą panowie Bezeg A., Wilczok W. w książce pt. „Sport w Rybniku, monograficzny zarys dziejów do 2000 r. Zachęcamy do zapoznania się z historycznymi ciekawostkami rybnickiego kolarstwa.


„Protoplastą dzisiejszego roweru był francuski dwukołowy wehikuł wykonany z drewna około 1790 roku. Z czasem udoskonalone pojazdy tego typu pojawiły się również w innych krajach Europy.  Następnie Francuzi wykonali pojazd z napędem pedałowym na większe koło o średnicy 1,5 metra. Z francuska pojazd nazwany został welocypedem, przyjęła się też nazwa pochodzenia angielskiego – bicykl. Pojazd został spopularyzowany dzięki zaprezentowaniu go na światowej wystawie powszechnej w Paryżu w 1867 roku.  Zwiedzający ją Anglicy i Niemcy bardzo szybko sprowadzili rowery do swoich krajów.


Fot. Robert Słupik

W Rybniku pierwszy welocyped pojawił się 18 maja 1878 roku. Jak podaje „Rybniker Stadtblatt” przy ulicy Powstańców z 28 maja 1878 roku: Piękny słoneczny piątek 18 maja tego roku welocypedem odbył przejażdżkę po rybnickim rynku jakiś amator. Podobne wzmianki sporadycznie zamieszczała wówczas prasa raciborska i gliwicka, między innymi „Oberschleisischer Wanderer” z Gliwic i „Generalanzieger” z Raciborza. Potem jakiś czas gazety zaniechały publikowania na ten temat. Dopiero „Oberschleisischer Wanderer” w numerze 237 z 3 lipca 1895 roku podał, że w tym samym dniu w hotelu Kaiserhof w Katowicach obradował Deutsche Rad Haherer Bund, w którym po raz pierwszy uczestniczyli przedstawiciele Rad Fahrer Club Wanderer z Rybnika. Był to klub założony 12 lutego 1891 roku przez Richarda Reksa i Maksa Aronade. Jak podaje gazeta, klub zrzeszał 21 członków, którzy posiadali własny ekwipunek rowerowy. Prezesem był pochodzący z Gliwic Karol Strzozda, założyciel odlewni żeliwa w Rybnickiej Fabryce Maszyn (1890 r.). Funkcję tę pełnił aż do wybuchu I wojny światowej.

Podobny klub kolarski , jak podaje Informator Towarzystwa Miłośników Żor z maja 1978 roku, powstał w 1895 roku w  Żorach. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był Misetius. W obu klubach w pierwszych latach ich istnienia zajmowano się przede wszystkim turystyką rowerową, a w latach 1900-14 wyścigami szosowymi na dystansie od 12 do 25 km. Z powodzeniem uprawiano również, zwłaszcza w Żorach, akrobatykę rowerową.

Z bardzo skąpych wiadomości prasowych z tamtego okresu można dowiedzieć się również, że 30 czerwca 1900 roku odbył się wyścig kolarski na trasie Rybnik – Żory i z powrotem. Jego zwycięzcą został Ernest Schnober, który wyprzedził Hussa. Obaj zawodnicy pochodzili z Rybnika. Gliwicki Oberschlesier podał natomiast, że w 1913 roku na miejscowym, specjalnie zbudowanym, torze kolarskim odbyły się zawody kolarskie. Niestety nie podano wyników.

Z żorskich zawodników gazety wymieniały najczęściej nazwiska braci Bryszów i wspomnianego już Misetiusa.

Po zakończeniu działań wojennych turystykę rowerową prowadził jeszcze Turn Verein Vorwetz Rybnik oraz Rad Fahrer Club 1912 Rybnik. Prezesem tego drugiego był Gerhard Neumann. Klub ten wykazywał szczególna aktywność na krótko przed wybuchem I wojny światowej, organizując wiele imprez kolarskich na placu straży pożarnej (kiedyś na przeciw Browaru [obecnie CH Focusa Mall-przypis własny]) i prowadząc naukę jazdy na rowerze. Po wojnie, mimo usilnych prób, klub nie zdołał wznowić działalności.

W latach międzywojennych kolarstwo było uprawiane jedynie wycieczkowo w działających wówczas stowarzyszeniach sportowych w Rybniku. Nie powołano żadnego klubu wyczynowego. Jedynie Żory wykazywały pod tym względem jakaś aktywność. W 1931 roku Antoni Wlokas zdobył górskie mistrzostwo polski na trasie Kraków – Zakopane. Ten sam zawodnik wziął też udział w 1931 roku w wyścigu kolarskich na trasie Warszawa – Gdynia. W 1930 roku Żory jako jedyne w powiecie rybnickim zdobyły wicemistrzostwo Polski w piłce rowerowej, przegrywając w finale ze Strzałą Pszczyna.

Po zakończeniu działań wojennych kolarstwem parały się w Polsce Ludowe Zespoły Sportowe. W Rybniku sportem tym zajęła się Rada Powiatowa LZS. Na jej czele stanęła Kornelia Wita, organizatorska rybnickich odcinków Wyścigu Pokoju oraz wyścigów dookoła Polski. Mimo wielu prób i udzielenia pomocy finansowej, kolarstwem nie udało się zainteresować rybnickiej młodzieży. Za to w niedalekiej Czernicy powstałą bardzo silna sekcja kolarska. Działała w latach 1965-85, zrzeszała prawie 30 utalentowanych zawodników. Prowadził ją Karol Łukoszek. Z szeregów tej sekcji wyszedł Józef Gawliczek, wychowanek Karola Łukoszka, świetny polski kolarz w latach 1958 – 73. W ciągu 15 lat odniósł on wiele sukcesów. Był trzykrotnym mistrzem Polski w wyścigach górskich (1966, 1967, 1969), trzy razy wygrał wielkie wyścigi za granicą (Dookoła Serbii – 1963, Rumunii – 1965 i Anglii – 1966). Gawliczek wielokrotnie reprezentował Polskę w Wyścigu Pokoju.

Największym jego sukcesem było szóste miejsce w rozegranym 16 lipca 1964 roku Tour de Avenir, podczas którego wygrywał etapy nawet z najlepszymi kolarzami świata.

25 października 1982 roku powstał w Rybniku Ludowy Klub Kolarski Victoria. Było to jedyne stowarzyszenie w Polsce, które powstało w stanie wojennym. Zgodę na to mógł wyrazić tylko osobiście generał Kiszczak, ówczesny minister spraw wewnętrznych. Prezesem klubu został Józef Piechówka, a trenerem Adam Krupa. Pierwszymi zawodnikami byli: K. Porwoł, T. Włodarczyk, G. Weiss, M. Mazurek, W. Stopa, T. Turek. Klub nastawiał się na pracę z młodzieżą oraz organizację cykli wyścigów dla dzieci i młodzieży. Rok 1983 był rokiem Wiesława Stopy. Stał się on odkryciem sezonu, zwyciężając między innymi w najtrudniejszym wyścigu górskim w Puchar Karkonoszy oraz zdobywając czwarte miejsce w Małopolskim Wyścigu Górskim i dziewiąte miejsce w 40 wyścigu dookoła Polski (wygrał ostatni etap tego wyścigu).

LKK Victoria po pierwszym roku działalności w kategorii seniorów zajął 16. miejsce wśród najlepszych zespołów polskich w sezonie 1983. Kolarze rybniccy wzmocnieni przez Józefa Szpakowskiego zajęli w klasyfikacji końcowej w 1984 roku ósme miejsce. Sam Szpakowski zdobył wtedy czwarte miejsce w wyścigu dookoła Polski. Również inni młodzi zawodnicy rybniccy zaczęli odnosić spore sukcesy. Na wyróżnienie zasługują: M. Giełzak, K.Wasilewski, P. Zdziebczok, M. Magiera, J. Piechniczek, W. Kadłubek. Pracą z młodzieżą zajmowali się wówczas trenerzy Adam Krupa, Janusz Bartkowiak, Marek Lato, Ryszard Dąbrowski. Wyszkolili około 40 młodych adeptów kolarstwa.

Rok 1985 to okres kontynuacji sukcesów rybnickich kolarzy. Jednak prowadzona przez klub działalność gospodarcza nie wystarczała na pokrycie kosztów działalności szkoleniowej. W związku  tym z końcem 1985 roku wszyscy zawodnicy w kategorii seniorów i juniorów oraz sztab szkoleniowców Victorii przeszli do nowo powstałej sekcji Górniczego Klubu Sportowego Krupiński. Zawodnicy w kategorii juniorów młodszych, młodzików i żaków pod opieką trenera J. Bartkowiaka pozostali w Rybniku. W latach 1986-92 Victoria pracując wyłącznie z młodzieżą osiągnęła sporo liczących się wyników zarówno ogólnopolskich jak i regionalnych. Na wyróżnienie zasługują: Jarosław Rawski, Piotr Cymbor, Aleksander Woźnica, Wacław Zagórski, Marek Gola, Adrian Antczak. Dwaj ostatni zawodnicy wraz z trenerem I. Filipem zasilili Victorię w 1992 roku,

Największe przeobrażenia nastąpiły w klubie w 1993 roku. Był to czas budowania czołowego zespołu kolarskiego w kategorii seniorów przy równoczesnym prowadzeniu szkolenia z młodzieżą. Moralne wsparcie Karola Madeja, byłego trenera kadry narodowej Polski i Austrii oraz włączenie się do szkolenia trenera Wacława  Skarula, trenera kadry Polski z lat 1985-92, pozwoliło na zbudowanie w klubie profesjonalnego zespołu. Przybrał on nazwę Rafako – Energo Inwest – Victoria Rybnik. W challang`u PZKol `93 zespół ten zajął trzecie miejsce. Spośród zawodników wyróżnili się: Paweł Czopek – zwycięzca Pucharu Polski w 1993 roku, Jacek Mickiewicz – olimpijczyk z Barcelony, Artur Lemcio – brązowy medalista mistrzostw Polski w 1993 roku, M. Uryga, Sławomir Chrzanowski, Andrzej Sypytkowski. W kategorii młodzików na uwagę zasługują: R. Kornecki, Ł. Misina, D. Gola, D. Rabski. Ci zawodnicy zajęli pierwsze miejsca w chellang`u makroregionu w 1993 roku.

Rok później rybnicki zespół stał się najsilniejszy w kraju. Klub nalazł mocnego sponsora – opiekuna i zmienił nawę na Warta – EnergoInwest – Victoria Rybnik. Oprócz wymienionych już wcześniej zawodników trzon zespołu tworzyli wówczas: Dariusz Baranowski, Radosław Romanik, Artur Krasiński, Piotr Czetowicz, Marek Szymański, Tomasz Kaszuba, Henryk Kołaczek, Dariusz Popiel, Zbigniew Kaźmierczak. Wacławowi Skarulowi, trenerowi – koordynatorowi pomagał trener Andrzej Kołodziejczyk. Prezesem klubu od 1989 roku był Adam Krupa. Przez 2 lata (1994-95) drużyna rybnickich kolarzy była najlepsza w Polsce. Nie bez znaczenia była tu postawa oddanego działacza i trenera z Rybnika Adama Krupy. Kolarstwo było dla niego wszystkim. Tworzył je w Rybniku przez 16 lat. Od 1981 roku był trenerem i działaczem, a od 1989 roku do końca istnienia Victorii pełnił funkcję jej prezesa i trenera. W 1996 roku zmuszony był rozwiązać sekcję kolarską, ponieważ nie było go stać na jej utrzymanie. Pozostały mu tylko wspomnienia i ogromna satysfakcja, że udało mu się stworzyć dwa czołowe kluby w Polsce: Victorię Rybnik i GKS Krupiński„.

Źródło:
Bezeg A., Wilczok W.

„Sport w Rybniku,
monograficzny zarys dziejów do 2000 r”
(s. 126-131)
TdP_Rybnik_1994
Fot. Grzegorz Celejewski / AG

Historia Tour de Rybnik sięga roku 2007, kiedy to powstała Amatorska Grupa Kolarska RYBNIK. Pierwsza edycja TdR odbyła się w 2008 r. Ale o tym może innym razem…

Współorganizatorzy





Partnerzy